Stichting Schoolverteller

Wie mijn blog een beetje volgt, weet dat mijn hart ligt bij de combinatie van verhalen vertellen en onderwijs. Een jaar of drie geleden ontmoette ik Annette Benedictus en die bleek dezelfde passie te hebben. Na veel plannen maken, bespreken en bijstellen, zijn we nu een stap dichter bij onze missie: samen met nog vier vertellende leerkrachten hebben we de Stichting Schoolverteller opgericht om verhalen vertellen een plek (terug) te geven in de klas. Dat was een feestje waard!

Eén verhaal, zeven ontwikkelingsgebieden

Ik gaf onlangs workshops techniek aan kleuters. In een vorig blog beschreef ik al hoe ik op een logische manier verhalen vertellen combineerde met techniekonderwijs. De opdrachtgever wilde 'techniek', dus heb ik het zo genoemd. Uiteraard zaten er dus veel elementen in de workshops die thuishoren in techniek. Maar de kinderen leerden veel meer dan dat.

Rodari moet je lezen

De Italiaanse kinderboekenschrijver Gianni Rodari schreef zijn 'grammatica van de fantasie - introductie in de kunst van het verhalen vertellen' in 1973, maar het heeft aan actualiteit nog niets ingeboet. Een must-read voor iedereen die werkt met kinderen en die iets wil met creatief (taal)onderwijs.

Wat verhalen en techniek met elkaar te maken hebben

Mijn man is natuurkundedocent en ongeveer een half jaar geleden kreeg hij de vraag of hij workshops techniek kon geven. Aan kleuters. Zijn reactie: "Ik niet, maar mijn vrouw wel." Deze vrouw sputterde tegen. Ja, ik ben best technisch aangelegd (ik studeerde ooit bouwkunde) en ik heb ervaring als kleuterjuf, maar mijn vak nú is vertellen! Maar het kriebelde wel. Bij nadere beschouwing vond ik een logische link tussen vertellen en techniek. En zo kwam er toch een workshop techniek voor kleuters.

Met kleuters een verhaal verfilmen

Mijn werk - verhalen vertellen - wordt vaak geassocieerd met taal en woorden. Maar als ik een verhaal instudeer, zijn niet de woorden belangrijk voor mij, maar beelden. Als ik de beelden van het verhaal voor me zie, komen de woorden vanzelf. Bij vertelactiviteiten met kinderen ligt het werken met beeld daarom ook voor de hand. Tekenen is vaak de gemakkelijkste weg. Maar bij het project 'Tijd voor verhalen' heb ik ook meerdere keren video's gemaakt naar aanleiding van een verteld verhaal. Met kleuters! Dat kunnen ze prima en ze leren er veel van.

Tijd voor verhalen (3) - Animatiefilmpje maken met Puppet Pals

Met mijn project Tijd voor verhalen kon ik eindelijk de app Puppet Pals eens in de praktijk uitproberen. Het resultaat was boven verwachting: het resultaat is grappig en de kinderen waren enorm betrokken. We klagen regelmatig over het beeldschermgebruik van kinderen, maar je kunt die  beeldschermen, omdat ze zo populair zijn, juist ook zinvol gebruiken, bijvoorbeeld voor het stimuleren van mondelinge taal. Hier onder leg ik uit hoe ik het aanpakte.

21st century skills (4) - Sociale en culturele vaardigheden

Toen ik voor het eerst van 21st century skills hoorde, moest ik denken aan dingen als programmeren en computervaardigheden. Maar dat dekt slechts een deel van de lading. Tot de vaardigheden voor de 21e eeuw horen volgens het instituut voor Leerplan Ontwikkeling (SLO) ook minder futuristische zaken, zoals sociale en culturele vaardigheden. Dat laatste is bij uitstek een gebied waar je het vertellen van verhalen kunt inzetten. In dit vierde deel van mijn reeks over 21st century skills ga ik hier dieper op in.

21st century skills (3) - Broodje aap

Nepnieuws is geen nieuw fenomeen. Sinds jaar en dag doen verhalen de ronde die als nieuws worden gepresenteerd, maar die in werkelijkheid (grotendeels) verzinsels zijn. Er is zelfs een naam voor: broodjeaapverhalen. Dit genre verhalen kun je goed gebruiken om leerlingen bewust te maken van de mogelijkheden tot manipulatie van nieuws. Daarmee werk je aan mediawijsheid, een belangrijk onderdeel van de 21st century skills. In dit derde artikel van de reeks over 21e eeuwse vaardigheden geef ik een paar 'broodje aap' lessuggesties voor de bovenbouw van de basisschool (of ouder).

21st century skills (2) - Creatief denken

In december schreef ik over 21st century skills, de vaardigheden die kinderen op school zouden moeten leren voor een succesvolle toekomst. Ik zie goede mogelijkheden voor het inzetten van verhalen en vertellen bij het aanleren van die vaardigheden. In bovengenoemd blogartikel gaf ik als voorbeeld hoe het analyseren van verhalen kan helpen bij computational thinking. Deze keer geef ik praktische voorbeelden voor het bevorderen van creatief denken.

21st century skills: verhalen vertellen voor de toekomst

Verhalen vertellen hoort bij de mens. Voor de uitvinding van boekdrukkunst (en de computer daarna), was verhalen vertellen zelfs dé manier om de geschiedenis en cultuur van je familie, je stam, je volk door te geven. Juist dit oeroude ambacht, het mondeling delen van verhalen, is ook een waardevolle vaardigheid voor de toekomst. Een pleidooi om - in goed Nederlands ;-) - storytelling in te zetten bij het aanleren van de zogeheten '21st century skills'.