vrijdag 22 juni 2018

Tijd voor verhalen (3) - Animatiefilmpje maken met Puppet Pals

Met mijn project Tijd voor verhalen kon ik eindelijk de app Puppet Pals eens in de praktijk uitproberen. Het resultaat was boven verwachting: het resultaat is grappig en de kinderen waren enorm betrokken. We klagen regelmatig over het beeldschermgebruik van kinderen, maar je kunt die  beeldschermen, omdat ze zo populair zijn, juist ook zinvol gebruiken, bijvoorbeeld voor het stimuleren van mondelinge taal. Hier onder leg ik uit hoe ik het aanpakte.


Wat is Puppet Pals?
Puppet Pals is een app voor iPad en iPhone, waarmee je heel simpel animatiefilmpjes kunt maken. Je kiest een achtergrond uit het overzicht in de app, je zet er een of meer personages in en je kunt gaan spelen. Met je vinger laat je de figuren heen en weer lopen of springen. Armen en benen kun je afzonderlijk in een bepaalde positie plaatsen. Als je praat, beweegt het mondje van het poppetje dat je op dat moment aanraakt. Bovenin het scherm staat een rode opnameknop: als je die indrukt, neemt de app alles op wat je doet. Dit filmpje kun je vervolgens afspelen, opslaan en delen.

Verschillende versies
De app is te koop in de app-store van Apple. Let even op welke versie je aanschaft: er is een gratis versie - handig om de app te leren kennen - maar alleen in de betaalde versie (€6,99) zit de functionaliteit om eigen afbeeldingen toe te voegen. Juist die functie is interessant! Ik gebruikte de app om een verteld verhaal na te spelen. Daarvoor voegde ik zelf plaatjes toe voor een passende achtergrond en voor de gezichten van de personages. (N.B.: er is ook een variant van de app te koop met de naam Puppet Pals HD: dit is een oudere versie.)  

Verhaal: de tuin van Kikker en Pad 
Voorafgaand aan de activiteit vertelde ik klassikaal het verhaal 'De tuin' uit de bundel 'Alle verhalen van Kikker en Pad' van Arnold Lobel. Ik koos dit verhaal, omdat het vrij veel situaties bevat, die je met een of twee kinderen kunt naspelen (meest dialogen). Inhoud van het verhaal:
Pad wil net zo'n mooie tuin als Kikker. Kikker geeft hem zaadjes. Die stopt Pad in de grond. Hij roept de zaadjes toe dat ze moeten groeien. Kikker vraagt waarom Pad zo schreeuwt. Hij moet gewoon wachten. In de dagen dat hij wacht doet Pad van alles voor de zaadjes en daarvan wordt hij zo moe dat hij in slaap valt. Kikker maakt hem wakker: de plantjes zijn ondertussen gegroeid.
In het stukje waar Pad wacht, heb ik het verhaal een beetje aangepast en activiteiten ingevoegd waar de kinderen tijdens het vertellen mee konden doen en die ook uit te beelden waren in de app ("Pad deed kunstjes.")

Voorbereiding: achtergrond
Ik verdeelde eerst het verhaal in vier scènes. De achtergrondplaatjes die standaard in Puppet Pals zitten, vond ik niet bij dit verhaal passen. Daarom zocht ik bij elke scène een passende illustratie: de bloementuin van Kikker (scène 1), de lege tuin van Pad (scène 2 en 3), en een bloementuin voor Pad (scène 4). 
Ik beluisterde ook de muziekjes in de app en koos de geschiktste uit. Dat is een van de weinige minpuntjes van de app:  je kunt de achtergrondmuziek niet helemaal uitzetten en als je de app tussendoor afsluit, springt hij weer terug naar de standaardinstelling.

Voorbereiding: personages
In de betaalde app staan heel veel kant-en-klare poppetjes - van historische figuren tot ballerina of brandweerman -  maar je kunt ook je eigen figuurtje maken door verschillende lichamen en hoofdjes te combineren. Helaas zitten er geen dierenhoofdjes in, maar wel de optie om (pas)foto's toe te voegen. Ik vond op Pixabay een geschikte illustratie van een groene kikker en maakte daarvan zelf een bruine versie voor Pad. Ik importeerde mijn Kikker en Pad vervolgens in de app. Wil je Puppet Pals ook uitproberen met dit verhaal? De gezichtjes van Kikker en Pad staan als download op mijn website.

In drie stappen naar een filmpje
Ik werkte bij deze activiteit met tweetallen. Twee kleuters speelden steeds één scène van het verhaal. Vier duo's maakten zo samen een filmpje van het hele verhaal. Het lesje bestond voor ieder tweetal uit drie stappen:
  1. Met de kinderen besprak ik de scène waar we aan gingen werken. Ik plakte de gezichten van Kikker en Pad op papier. Wat zeiden de twee tegen elkaar? De tekst schreef ik in tekstballonnetjes erbij, zoveel mogelijk in de bewoording van de kinderen.
  2. Ik startte Puppet Pals en liet de achtergrond van de betreffende scène zien: "Kijk dit is de tuin van Kikker". Vervolgens liet ik zien hoe je een poppetje kon maken en koos het ene kind kleren voor Kikker en de ander voor Pad. Daarna gaf ik ze een paar minuten de tijd om vrij te spelen met 'hun' Kikker en Pad, totdat ze goed begrepen hoe ze konden bewegen en praten.
  3. Ik liet zien hoe je het gespeelde kon opnemen en afluisteren. Ik wees de kinderen op de tekst die we in stap 1 hadden opgeschreven. Zouden ze hun Kikker en Pad op het scherm hetzelfde kunnen laten zeggen? Zodra dit lukte, nam ik het op.
Reacties van de kinderen 
Ik was van te voren bang dat het allemaal wat complex zou zijn, maar het werkte als een tierelier! Stap 1 op papier kostte niet veel tijd en hielp echt om de kinderen weer 'bij de les' te krijgen in stap 3.
Het spelen met de poppetjes op het scherm vonden de kleuters geweldig: botsen en uit beeld springen waren (uiteraard) favoriet. Als Kikker en Pad boven op elkaar belandden, gilden ze het uit van plezier.
Sommigen vonden het opnemen spannend en durfden (bijna) niks te zeggen, maar de meesten kregen er geen genoeg van. Veel kleuters reageerden verrast op hun eigen stem en sommigen vonden het hilarisch om Kikker of Pad met hun stem te horen praten.

Taalproductie
Doel van mijn project is om de mondelinge taal te stimuleren. Daar is bij deze activiteit beslist aan gewerkt. Zelfs verlegen kinderen of taalzwakke kinderen lieten van zich horen. De dialoog uit de scène werd meermaals herhaald en in sommige gevallen spontaan uitgebreid.
Daarnaast werd er ook veel gepraat óver de activiteit. Kinderen keken opvallend kritisch naar het resultaat. Ze merkten vaak zelf op dat het niet goed te verstaan was, dat het mondje niet bewoog of dat het poppetje anders moest bewegen. Er zijn heel wat takes overgedaan!

Meer tijd
Voor mijn project had ik maar een uur per klas de tijd, inclusief klassikale vertelling. Ik ben ervan overtuigd dat je veel meer taal uit de kinderen zou kunnen krijgen als je meer tijd hebt, of als je een vergelijkbare activiteit vaker aanbiedt.
Nu waren er kinderen die tijdens de opname niks durfden te zeggen en achteraf teleurgesteld waren, omdat ze zichzelf niet hoorden. Zeker weten dat die een volgende keer wel iets zeggen!
Daarnaast wilde ik binnen mijn uur een product hebben en ging ik daarom vrij snel over tot het opnemen van de geoefende dialoog. Het jongetje in het fragment hierboven voegde zelf toe dat Pad bedankt en gedag zegt. Ik denk dat dit vaker gebeurt als je meer tijd geeft om te herhalen en te improviseren.

Monteren 
Na afloop moesten de vier scènes nog aan elkaar geplakt worden. Dat heb ik op de iPad gedaan met de gratis app Splice, maar je zou het ook op de computer kunnen doen met een video editing- programma. Het monteren hoeft niet veel tijd te kosten. In principe zat ieder filmpje binnen tien minuten in elkaar. Maar als je, net als ik, een beetje perfectionistisch bent en hier en daar nog wat gegiechel eruit wilt knippen, ben je langer bezig. Onderstaand filmpje van het hele verhaal kostte mij uiteindelijk in totaal een dik half uur.

De investering waard
De meeste tijd ging echter niet zitten in de afwerking, maar in de voorbereiding. Je moet de apps eerst een keer zelf goed uitproberen voor je ermee kunt werken: dat geldt zowel voor Puppet Pals als voor de video-editor. Daarnaast moet je geschikte afbeeldingen zoeken voor de achtergrond en de personages. (Je kunt ze natuurlijk ook zelf tekenen of door de kinderen laten maken!)
Maar zoals bij veel lesvoorbereidingen geldt ook hier: je kunt het later nog vaker gebruiken. Gezien de resultaten, het plezier en de betrokkenheid van de kinderen, is het de tijdsinvestering zeker de moeite waard!

Dit is het derde artikel in een reeks over mijn project Tijd voor verhalen. Wil je de rest ook lezen?