vrijdag 25 december 2009

Een kerstgroet van Babboes(jka)

Via deze weg wens ik iedereen hele fijne kerstdagen en een voorspoedig 2010.

Tijd voor kerstkaarten was er helaas niet, onder andere door een onverwachte ziekenhuisopname van een klein kereltje, maar als verhalenverteller is een kerstverhaal misschien ook wel passender dan een kaart en digitaal is dat zo gebeurd.

Maak het beste van 2010 en grijp je kansen wanneer ze zich voordoen: dus niet zoals mijn naamgenote in onderstaand kerstverhaal ;-)

Melanie Plag (Babboes)



Baboesjka

Misschien krijg jij wel cadeautjes met kerst, net zoals veel kinderen in andere landen. In Amerika gooit de kerstman ze op kerstavond door de schoorsteen en in Duitsland komt het Weihnachtskind - het kerstkindje zelf - ze brengen. Maar in Rusland wachten de kinderen op Baboesjka.

Baboesjka brengt geen grote geschenken, zoals de kerstman. Ze heeft slechts kleine cadeautjes bij zich voor de kinderen of iets lekkers om te snoepen. Baboesjka is een oud krom vrouwtje, met een gezicht vol rimpels. Ze komt langs gehobbeld, leunend op haar stok en ze komt overal waar kleine kinderen zijn. Daar kijkt ze in de wiegjes en achter de gordijntjes en soms laat ze een traan vallen op een kussen van een babytje.

Baboesjka komt in de winter, wanneer het kerst is, maar ook in de koude, gure maanden daarna. Wanneer de wind over de bevroren vlaktes giert en huilt rondom de huizen: dan horen de kinderen haar rokken ritselen en haar snelle voetstap op de stenen. Het lijkt of ze buiten adem is, maar toch haast ze zich verder. Waarom toch eigenlijk?

Ze kijkt amper naar de kinderen, die hun neuzen tegen de ramen drukken en zich afvragen: “Komt Baboesjka voor ons?” Af en toe horen ze geschuifel en dan roept er iemand: “Kijk! Daar is ze!” Maar voor je met je ogen kunt knipperen, is ze alweer verdwenen.
Alleen met kerst neemt Baboesjka de tijd om even te stoppen. Dan verdeelt ze de cadeautjes die ze verborgen houdt in de grote zakken van haar ouderwetse schort.

Het allermeeste houdt ze van kleine babytjes. Wanneer hun moeder slaapt, buigt Baboesjka haar oude, bruine, gerimpelde gezicht over de wieg en kijkt heel, heel nauwkeurig. Wat zoekt ze toch?
Dat kun je alleen begrijpen, wanneer je haar oeroude geschiedenis kent.

Lang geleden, niet gisteren, niet eergisteren, maar vele eergisterens geleden, leefde Baboesjka alleen in een klein hutje. Ze was toen al oud en ze leefde in de koudste uithoek van het grote Rusland. Haar armzalige hutje stond bij een kruising, waar vier lange lege wegen bij elkaar kwamen, midden in het veld. Lees verder op de Babboes site.

vrijdag 11 december 2009

Laat me

Het zal niemand in Nederland ontgaan zijn dat vorige week Ramses Shaffy is overleden. Alhoewel ik de Pastorale een meesterwerk in de Nederlandse muziek vind - eigenlijk is het gewoon een verhaal op muziek ;-) - ben ik geen bijzondere fan van Shaffy. Desondanks was ik één van de velen die de dag na zijn heengaan een paar van zijn liedjes op YouTube opzocht. En vooral dat ene lied: "Laat me"

Ik kende eigenlijk alleen het refrein van het lied en dat past wel bij me. Er wordt verteld dat ik als peuter al regelmatig zei "Je moet me laten" omdat ik het zèlf, op mijn eigen manier wou doen. En het past nog steeds bij me. Want zeg nou zelf: als zelfstandig ondernemer kan ik in ieder geval lekker mijn eigen gang gaan!

Bij nader beluisteren van het nummer kwam ik erachter dat de rest van de songtekst toch iets minder van toepassing is op het leven van ondergetekende. Ik ben niet zo'n vrijbuiter die zich overal thuisvoelt en ik ben toch vrij gehecht aan mijn eigen veilige omgeving. Terwijl ik daar een beetje over doormijmerde besefte ik echter dat dit aardig aan het veranderen is de laatste jaren.

Het begon misschien wel al acht jaar geleden met een nieuwe relatie, waarbij ik niet alleen een eigenlijk wel aardige partner achterliet, maar ook een heel behoorlijk huis en een mooie lease-auto. Nog een paar jaar later nam ik ontslag uit een functie waarin ik nog flink had kunnen doorgroeien. Weer een jaar later besloot ik helemaal te stoppen met het beroep waarvoor ik ooit geleerd heb en vorig jaar nam ik de stap om voor mezelf te beginnen.

Met andere woorden: de ene onzekerheid na de andere. Hoe mijn toekomst eruit ziet? Geen idee. Ik leef van dag tot dag. Dat is geen onverschilligheid, maar genieten van het moment. Ik geniet ervan om thuis te zijn voor mijn kinderen en om werk te doen dat ik ontzettend leuk vind, ook al verdien ik er nog niet veel mee. Ik ben er al met al een stuk gelukkiger en minder gestresst van geworden. En dat is me veel meer waard dan materiële welvaart.

Dus laat mij mijn eigen gang maar gaan

donderdag 3 december 2009

November Nieuwtjes

Hieronder vind je een overzicht van de nieuwsberichtjes die ik de afgelopen maand (iets langer om precies te zijn) op mijn website publiceerde.

  • Voor het project wepboek zijn van 20 prentenboeken animatiefilmpjes gemaakt, voor gebruik in kinderopvanginstellingen. Bij het project hoort ook een leuke interactieve website!
  • Kletstheater is een werkvorm bedacht door kleuterleidsters uit het Limburgse Stein. Met behulp van een vertelkastjes (Kamishibai) stimuleren ze de mondelinge taalvaardigheid van kinderen.
  • Het jaarlijkse congres Lezen Centraal vindt plaats in maart 2010. Dit jaar staat leesmotivatie centraal.
  • Op de site van eduboek.nl kun je een abonnement nemen op e-boeken. Tijdelijk zijn er gratis boeken voor Sinterklaas te downloaden (abonnement niet nodig, registreren wel).
  • De leespluim van december gaat naar het boek "Wie knipt de tenen van de reus", een bloemlezing van gedichtjes voor peuters en kleuters.

maandag 30 november 2009

Het mooiste compliment

Een paar weken geleden werd ik gevraagd voor een optreden voor de vrijwilligersorganisatie Samenspraak (onderdeel van Het Gilde), waarvoor ik zelf ook korte tijd gewerkt heb. De vrijwilligers van Samenspraak helpen buitenlanders bij het leren van de Nederlandse taal. Ze geven niet zozeer echte "les", maar geven de buitenlandse deelnemers de mogelijkheid om wat ze op school of cursus geleerd hebben te oefenen, door één keer per week een uurtje in het Nederlands te kletsen.

Eén keer per jaar wordt er een gezellige avond georganiseerd voor vrijwilligers én buitenlanders en het was de bedoeling dat ik daar een verhaal zou vertellen.
Dat was best een uitdaging als je bedenkt dat de helft van het publiek amper Nederlands spreekt. Het mocht echter ook niet te simpel zijn: het moest immers ook boeiend zijn voor de vrijwilligers.

Tijdens een brainstormsessie met één van de coördinatoren en de muzikante die ook haar steentje zou bijdragen moest ik denken aan een verhaal over mist* dat ik pas gelezen had. Een typisch Hollands verschijnsel toch? Dus dat leek ons wel wat voor zo'n avond.

Op zich ging het verhaal niet zozeer over het weersverschijnsel mist, als wel over de stemming die het bij mensen teweeg brengt. Een dichter ontmoet op een mistige dag de mistmaker hoog in de wolken. De mistmaker schenkt hem prachtige verhalen, maar wanneer de dichter deze aan de mensen laat lezen, lachen ze hem uit: hij schildert de wereld mooier voor dan hij is. Gedesillusioneerd en zijn leven moe komt de dichter na een tijd weer bij de mistmaker. Deze laat hem zien dat de kinderen verlangen naar zijn verhalen om de grauwe werkelijkheid te ontvluchten. De dichter gaat naar de kinderen en deze luisteren inderdaad. Ze groeien op en onthouden dat verhalen waar kunnen zijn en dat de wereld niet is wat ze lijkt.

Een prachtig verhaal vind ik zelf en absoluut de moeite waard om vaker te vertellen. En toevallig deed zich in dezelfde week ook een paar keer de gelegenheid voor. Behalve voor Samenspraak heb ik het verhaal verteld voor een groep startende ondernemers - die houden er ook wel van om van dromen werkelijkheid te maken - en voor een aantal collega vertellers.

De reacties waren bij alle drie de gelegenheden positief, lovend zelfs, maar ééntje sprong er voor mij uit.
Gelijk na de voorstelling voor Samenspraak kwam een Turks uitziende dame naar me toe, met stralend gezicht. Ze legde haar hand op mijn schouder en zei: "Was mooi. Ik begrijpen!"
Zo'n opmerking... daar word ik helemaal gelukkig van.

* De mistmaker, door Jenny de Bode - Van Vuren, in het tijdschrift Vertel eens..., jaargang 4, nr 3

zaterdag 7 november 2009

Griep

Tja, het was misschien wat overmoedig om vorige week in mijn blog te schrijven dat de griep mij nog niet te pakken had... er om vragen noemen ze dat!
Terwijl ik druk aan de slag was met mijn Halloween verhalen liepen de rillingen me over het lijf - en echt niet omdat het zo griezelig was - en die heks die zaterdag stond te vertellen zag niet alleen door de schmink zo bleek.

Na een dag of vier leek het weer beter: ik ben rustig aan begonnen met mijn mailboxen lezen en beantwoorden en de volgende dag heb ik mezelf eindelijk die beloofde vrije dag gegeven. Maar helaas... dezelfde middag lag ik weer te bibberen op de bank.
Maar ik had mijn lesje geleerd en zou deze keer de boel niet onderdrukken: ziek is ziek! Dus ik heb zoveel mogelijk tijd in bed doorgebracht. Zo ver mijn jongens dat toelieten tenminste, want mama's horen nu eenmaal niet ziek te zijn. Inmiddels is de koorts over, maar vervangen door een naar kuchje. Bah, bah, bah.

Is er dan helemaal niets positiefs te melden? Jawel!

Afgelopen zondag (1 november) was ik te zien op RTV Utrecht in het programma BV Utrecht. Dat is een programma over ondernemers in de provincie en voor het onderdeel Uit de Startblokken - over startende ondernemers - ben ik een aantal weken geleden tijdens een optreden gefilmd en achteraf geïnterviewd. Griepvrij! De uitzending is voorlopig nog terug te zien op de website van BV Utrecht (aflevering 9, ik zit in minuut 2-5)

En ik weet niet of het nou door die uitzending komt of gewoon door de tijd van het jaar: ineens stroomt mijn mailbox vol met aanvragen voor optredens in de komende weken. Daar mag ik natuurlijk niet over klagen, maar... hoe ga ik dat combineren met "rustig bijkomen van de griep"?!

woensdag 21 oktober 2009

We hebben het overleefd!

De kinderboekenweek is voorbij en ik heb het overleefd. Dat klinkt wat dramatisch, maar ik was werkelijk doodsbenauwd om gedurende één van de vele voorstellingen in die twee weken besmet te worden met de Mexicaanse griep. Dat zou me niet alleen een hoop geld gekost hebben, maar ook een weekendtrip naar Berlijn verpest hebben.

Enfin, ik ben er nog, gezond en wel. Berlijn ligt al weer achter me, Anansi kan terug het bos in en de voorbereidingen voor halloween en kerstmis (ja echt, nu al) staan te wachten. Bovendien ligt er nog een hoop administratie waar ik de afgelopen twee weken niet aan toe ben gekomen. Ook de nieuwtjes zijn een beetje blijven liggen, maar als het goed is komt het nu weer allemaal op gang. Hier zijn alvast de laatste berichten van de afgelopen periode:

Alles op zijn tijd: congres over het Jonge Kind, 20 november in Zwolle
Voorlezen met Koning Koos: een voorleeskoffer passend bij het TV programma Het Zandkasteel
Leesdas Lettervos: het populaire SchoolTV programma voor groep 2/3 heeft een online vervolg voor groep 4

maandag 5 oktober 2009

Natuurtalent

Afgelopen week had Dion sportdag op school. 's Middags doet hij verslag van het "hoogspringen".

Dion staat op van zijn stoel en vertelt hoe ze voor het hoogspringen twee stoelen hebben gebruikt. "Eén hier," (wijst de plek links voor hem aan) "en één daar." (wijst de plek rechts voor hem aan). Tussen de stoelen hing een touwtje. "Zo.." (Dion gebaart een doorgezakt touwtje tussen de stoelen). Dat was voor de lage sprong. Daarna moesten ze hoger springen en toen moest het touw anders... (Dion denkt even na, loopt naar zijn denkbeeldige rechterstoel en weer terug naar zijn startpositie).

Terwijl Dion daar zo staat besef ik dat hij het touwtje gewoon ZIET. Sterker nog: IK zie het touwtje ook hangen en verwacht eigenlijk al half dat hij er echt over heen gaat springen - met alle gevolgen van dien, want de tafel staat in de weg. Gelukkig doet hij het niet.

Ik realiseer me plotseling dat hij iets doet wat veel mensen verleerd hebben en waar je dure cursussen voor kunt volgen: beeldend vertellen. Terwijl hij vertelt over zijn sportdag, ziet hij - letterlijk - de situatie weer voor zich. Zijn gebaren en blik zijn helemaal gericht op de dingen die hij ziet, en daardoor wordt de situatie ook voor de luisteraar duidelijk. Zo simpel is het. Een kind van vijf kan het helemaal vanzelf.

Dion is echt niet bijzonder met zijn verteltalent. Ik denk dat de meeste kinderen van vijf jaar het net zo hadden gedaan. Waarom hebben zoveel volwassenen en oudere kinderen er dan zo'n moeite mee? Wanneer gaat deze vaardigheid verloren? Ik denk er nu al een paar dagen over na, maar zou het antwoord niet weten...

maandag 28 september 2009

Deze week: verliefd de digitale kinderboekenweek in

Ik lees veel informatie over onderwijs aan het jonge kind, taalontwikkeling, leesbevordering en natuurlijk over vertellen. Over de leukste en/of interessantste onderwerpen zet ik een kort berichtje in de rubriek "nieuwtjes" van de Babboes website. De oogst van de afgelopen week:

De schoonheid van het verschil: de vertelestafette in Amersfoort waarvan ik al eerder deze week verslag deed op dit blog.
Leespluim Oktober 2009: deze gaat naar het boek Zazoe is verliefd
Digibord kinderboekenweek: een verzameling links rondom het thema eten voor de digitale juf of meester.
VVE Thuis: een nieuw programma met een oude bekende, waarbij ouderbetrokkenheid het uitgangspunt is.

donderdag 24 september 2009

De schoonheid van het verschil

"De schoonheid van het verschil" was de passende titel van de vertelestafette die afgelopen weekend in Amersfoort werd georganiseerd. Geïnspireerd door de kunstwerken in de Kunstvaarroute vertelden leden van de Eerste Vertelkring Amersfoort ieder een verhaal.

Onderstaande foto's kunnen bij lange na niet vertellen wat de woorden deden, maar geven in ieder geval een impressie van de diversiteit aan vertellers en verhalen op deze zonnige zondagmiddag.

Van boven naar onder:
Jet vertelt hoe liefde soms uit onverwachte hoek komt.
Hanna neemt ons mee naar de executie van Johan van Oldenbarnevelt.
Marjo illustreert hoe Matthias Withoos zijn "Gezicht op Amersfoort" presenteert.
Rozemarijn legt uit waarom Buddha soms verdrietig is.
Mieke beschrijft een dromerig jongetje in oud Amersfoort.
Auke verklaart waarom mensen soms net ezels zijn.
Roef haalt herinneringen op aan de bewaarschool.
Melanie verhaalt over de verraderlijkheid van het spiegelbeeld.
Wil laat zien waarom een kunstenaar moet kunnen vliegen.
Rik herinnert ons eraan dat je soms ver moet reizen om de waarde van thuis te ontdekken.
(Mirjam, Christina en Ingrid ontbreken helaas, maar hun verhaal was er niet minder om!)














vrijdag 18 september 2009

Uitnodiging: vertelestafette Amersfoort

Aanstaande zondag organiseert EVA (Eerste Vertelkring Amersfoort) in samenwerking met de Kunstvaarroute een vertelestafette in de binnenstad van Amersfoort.

Onder het motto "De schoonheid van het verschil" zijn al enkele maanden kunstwerken en daarop geinspireerde gedichten (of was het andersom?) te zien in de singels van Amersfoort. Op zondag 20 september zullen twaalf vertellers zich ieder bij één van de kunstwerken posteren om een kort verhaal ten gehore te brengen.

Bezoekers kunnen zich aanmelden en starten bij de winkel van de Waterlijn aan de Krommestraat. Onder begeleiding van een gids lopen zij de route in circa 1,5 uur. Er wordt gestart om 13:00, 14:00 en 15:00 uur. Deelname is gratis.

Op het programma staan persoonlijke verhalen, gekke verhalen, historische verhalen en sprookjes, allemaal in meer of mindere mate geïnspireerd door het kunstwerk, het gedicht of gewoon de prachtige omgeving van de historische binnenstad. Het zal een gevarieerd aanbod zijn: de ware schoonheid van het verschil!

Ik doe natuurlijk zelf ook mee en zal een fabel vertellen bij de Kamper Binnenpoort.

Reserveren is mogelijk bij Co Schop: c.schop@planet.nl


Deze week: chocola, digiboeken en goede voornemens.

Ik lees veel informatie over onderwijs aan het jonge kind, taalontwikkeling, leesbevordering en natuurlijk over vertellen. Over de leukste en/of interessantste onderwerpen zet ik een kort berichtje in de rubriek "nieuwtjes" van de Babboes website. De oogst van de afgelopen week:
  • Digiboeken zijn hot: digitale prentenboeken winnen aan populariteit op school. Er vindt steeds meer wetenschappelijk onderzoek plaats naar de (positieve) effecten van voorlezen op de computer.
  • Logopedie voor kleuters met taalachterstand: de Nederlandse Vereniging van Logopedisten pleit voor het vaker inzetten van logopedie bij jonge kinderen met een taalachterstand. Dit bevestigt mijn eigen positieve ervaringen met logopedie op een achterstandsschool.
  • Kunst en Snoep: in het Rijksmuseum is vanaf de kinderboekenweek een leuke en interactieve tentoonstelling te zien over snoep op oude en nieuwe schilderijen.
  • Chocola!: een grappig promotiefilmpje voor de kinderboekenweek, met minister Verburg, de gouden griffel en heel veel chocola!
  • Praten doe je met zijn tweeën: een boek voor ouders van jonge kinderen die extra hulp nodig hebben bij de ontwikkeling van hun spraak en taal.
  • Taal en ouderbetrokkenheid: zal de samenwerking tussen Forum en o.a. de PO-raad zorgen voor een structurele aanpak van ouderbetrokkenheid van allochtone ouders?

woensdag 26 augustus 2009

Leerkrachten moeten verhalen vertellen!

Nederland heeft geen verteltraditie: Nederlanders lezen. Daar is op zich niks mis mee: lezen is onmisbaar voor je ontwikkeling in onze kennismaatschappij en een boek is een fantastische manier om je even terug te trekken uit de vaak harde werkeliijkheid. Ik heb zelf van kindsaf alles gelezen wat maar in mijn handen kwam. Als leerkracht heb ik jarenlang met veel plezier voorgelezen en kinderen en ouders enthousiast weten te maken voor de bibliotheek.

Slechts af en toe nam ik de tijd om een sprookje uit mijn hoofd te leren en aan mijn leerlingen te vertellen. En als ik dat deed, werd ik telkens weer verrast door de aangename spanning en zelfs kippenvel op het moment dat het verhaal begon en iedereen vol verwachting was voor wat komen zou. En telkens weer werd ik verrast door de gezamenlijke zucht van verlichting wanneer alles aan het eind weer goed was afgelopen.

Ruim twee jaar geleden mocht ik zelf ervaren hoe het was om toehoorder te zijn bij een professionele verteller - de Canadees Dale Jarvis - en was op slag verliefd: op vertellen. Luisteren naar een professionele verteller is een magische belevenis. Je wordt meegenomen op de cadans van de woorden, je ziet de beelden die worden beschreven en beleeft het verhaal alsof je er zelf bij bent. De ervaring is vele malen intenser dan bij een voorgelezen verhaal. Hoe was het mogelijk dat ik dit nog maar zo weinig had meegemaakt in mijn leven?

Het vertellen heeft me sindsdien niet meer losgelaten. Na mijn ervaring bij Dale Jarvis ben ik zelf meer gaan vertellen. Eerst nog als leerkracht, aan mijn eigen groep en aan de groepen van collega’s, later als professioneel verteller. Ik heb een training gevolgd om mijn vaardigheden te verbeteren, ik luister regelmatig naar andere vertellers en ik lees alles wat los en vast zit over vertellen.

Steeds meer raak ik ervan overtuigd dat onderschat wordt wat de potentie van vertellen is, voor het onderwijs en voor de samenleving in het algemeen. Het is meer dan het reproduceren van een van buiten geleerd verhaal. Het heeft alles te maken met communicatie en met het samen delen van ervaringen. En daarom verdient vertellen, in de zin van mondelinge overdracht, een plek in het onderwijs, véél meer dan nu het geval is. Om te beginnen als vaardigheid voor leerkrachten, want een goed voorbeeld doet goed volgen, maar ook in het curriculum voor kinderen.

Terug op Blogger

Een tijd terug had ik een Engelstalige blog op blogger, maar na een tijdje ben ik overgestapt naar Nederlands en naar de blog op Hyves. Blogger werkt echter prettiger, dus hier zijn we weer :) Mijn lezers op Hyves zullen het niet merken: wat ik hier post komt daar ook terecht.
Wil je mijn eerdere Nederlandstalige stukjes lezen dan moet je dus op mijn hyve kijken: hyvesblog Mijn Engelstalige stukjes heb ik helaas verwijderd (hoewel je het nooit weet met het wereldwijde web).