vrijdag 27 augustus 2010

Aan de luidspreker gekluisterd

Toen ik een jaar of zeven, acht was had ik een LP met sprookjes, waarnaar ik eindeloos kon luisteren. Vooral het dramatische "Het meisje met de zwavelstokjes" herinner ik me nog goed. Maar ook het wat luchtigere verhaal van "De gelaarsde kat", want daarin zat een kras. Daardoor herhaalde de vertelster in een soort rap-avant-la-lettre alsmaar: "Ik heb geen laars in de maat van de kat, ik heb geen laars in de maat van de kat, ik heb geen...". Net zolang tot ik er genoeg van had en de naald van de pick-up voorzichtig een tikje gaf en het verhaal weer verder ging.

Ik denk dat het mijn oudste concrete herinnering aan een verteld verhaal is. Toen al ervaarde ik die betovering, waarbij je enkel door een stem wordt meegevoerd naar een andere wereld. Het heeft zich nog vaak herhaald en nog steeds kan ik ademloos luisteren naar verhalen en hoorspelen.

Helaas moet ik bekennen dat ik desondanks nog maar zelden de radio aanzet om echt te luisteren. Daardoor ben ik ook niet meer echt op de hoogte wat er nog te beluisteren valt, behalve muziek en actualiteiten.
Het toeval wil echter dat ik in een week tijd twee keer een bericht in mijn mailbox kreeg over radioprogramma's met verhalenvertellers. Tot mijn grote verbazing wordt er dus nog echt verteld op de radio!

Het eerste bericht was een oproep voor vertellers voor een programma op Radio 5 Nostalgia, dat vanaf september gaat beginnen. Ik had niet gelijk door dat "Nostalgia" tegenwoordig de naam van de zender is en niet het betreffende programma en daardoor weet ik nu niet wanneer de vertellers te beluisteren zijn. Jammer.

Het tweede bericht heb ik gelukkig niet te snel in mijn digitale prullenbak gegooid. Dit ging over een uitzending met verhalenvertellers op Radio 1 RadioLab die een prijs heeft gewonnen. Vier mensen vertelden een persoonlijk verhaal. Gewoon mooi. De hele uitzending is nog steeds te beluisteren op de site van RadioLab . (Overigens is het bijbehorende geschreven commentaar van Rob Trip ook de moeite waard - ik ben het helemaal met hem eens!)

Uit het persbericht over de uitreiking van de Radio 1 RadioLab Prijs:

Het luisteraarpanel waardeerde de uitzending Verhalenvertellers, dat live vanuit cafĂ© Eik en Linde in Amsterdam werd gepresenteerd, het hoogst. In het programma, dat op 30 mei j.l. werd uitgezonden, hoorden luisteraars waargebeurde verhalen van vertellers met als thema 'iets nieuws'. De uitzending riep positieve reacties op: ‘verhalen vertellen is onderhoudend, leuk’, ‘de verhalen an sich zijn mooi, authentiek’ en de meerderheid van de respondenten vonden Verhalenvertellers een origineel programma.

Er is een redelijke kans dat het programma dankzij de prijs een vervolg krijgt. In de gaten houden dus! En wat mij betreft mag het ergens aan het eind van de avond uitgezonden worden: lekker een uurtje luisteren, nog even erover na-mijmeren en dan naar bed.

donderdag 26 augustus 2010

Zo maar een verhaal

Wanneer ik een verhaal zoek voor een bepaald project, kom ik soms prachtige verhalen tegen, waarvan ik het gewoon jammer vind dat ik ze op dat moment niet kan gebruiken. Meestal maak ik wel ergens een notitie ervan, maar er bestaan veel meer mooie verhalen dan ik ooit nog vertellen kan!
Vandaag kwam ik onderstaand aandoenlijke verhaal (in verschillende varianten) tegen, bij mijn speurtocht naar een verhaal over een appelboom. Helaas niet wat ik zocht, maar te mooi om zo te laten liggen.

dinsdag 17 augustus 2010

Een verhaaltje voor het slapen gaan

Het merendeel van de Nederlandse ouders zal - net als ik - zijn kinderen voorlezen voor het slapen gaan. Het is een knus moment van saamhorigheid, waarbij je tegelijkertijd ook nog mooi de interesse voor lezen stimuleert bij je kinderen. Maar hoeveel ouders zouden hun kinderen een verhaaltje vertellen voor het slapen gaan - zonder boek, uit het hoofd dus?

De Amerikaanse beroepsverteller Sean Buvala heeft een boek geschreven over de positieve effecten van vertellen aan je kinderen en hoe je dat aan kunt pakken. Op de bijbehorende website staat een tiental YouTube filmpjes met basistips. Daarmee kun je gelijk aan de slag, ook als je het boek (nog) niet hebt gelezen.

Sean Buvala richt zich in zijn boek en instructievideo's specifiek op vaders, vandaar de titel DaddyTeller. Volgens hem hebben kinderen vaak minder emotionele binding met hun vader dan met hun moeder en hij ziet vertellen als de ideale manier om daar verandering in te brengen. Volgens mij zijn de meeste tips die hij geeft echter net zo goed van toepassing voor moeders, opa's en oma's, en ieder ander die de zorg heeft voor kinderen.
Zelfs professionals - leerkrachten en pedagogisch werkers - die met vertellen aan de slag willen, kunnen er hun profijt mee doen: ook in hun werkveld is emotionele betrokkenheid immers van belang en vertellen kan daar een rol bij spelen.

De tien tips van Sean Buvala in het kort (met links naar de Engelstalige videos):
  1. Leg je boek neer en begin gewoon. Zelfs professionals zijn ooit eenvoudig begonnen om de kunst te leren.
  2. Durf je kind aan te raken. Sla een arm om hem/haar heen, geef een aai of een kriebel. Lichaamscontact schept een band.
  3. Stel open vragen over het verhaal. Dit stimuleert de taal-denkontwikkeling van je kind.
  4. Wees niet bang om spannende verhalen te vertellen. Kinderen leren daardoor in veilige omgeving om te gaan met angst.
  5. Oogcontact en fysieke nabijheid bevorderen het gevoel van saamhorigheid en liefde.
  6. Een verhaal vertellen kan altijd en overal, niet alleen voor het slapen gaan!
  7. Maak tijd voor je kind, ook al heb je het druk. De tijd die je geeft als ze klein zijn, vliegt voorbij en komt nooit meer terug.
  8. Een verteld verhaal is iedere keer een avontuur. Ook al vertel je steeds hetzelfde verhaal, door bewuste of onbewuste variaties bijvoorbeeld ten gevolge van je eigen stemming is het toch steeds net anders en blijft het spannend. Dit houdt je kind alert.
  9. Blijf jezelf. Je hoeft geen gekke bekken te trekken en stemmetjes te maken als dat niet bij je past. Als je je zeker genoeg voelt, kun je gaan experimenteren.
  10. Geef je kind mooie herinneringen. Je kind zal zich later dingen over jou herinneren, die je zelf misschien onbetekenend vindt. Een verteld verhaal kan zo'n herinnering zijn.