Nationale Voorleesdagen: leren houden van verhalen

De Nationale Voorleesdagen draaien op volle toeren. Al meer dan tien jaar probeert men met voorleesontbijt, voorlezende BN-ers en activiteiten in bibliotheek, school en kinderopvang (jonge) kinderen de liefde voor boeken bij te brengen. Veel minder bekend is dat vrijwel tegelijkertijd  - van 17 tot en met 25 januari - de Vlaams-Nederlandse Vertelweek was. Ik heb geen idee of die timing toevallig is of niet. Feit is dat ook vertelde verhalen een goede bijdrage kunnen leveren aan leesbevordering.

Van verhalen groei je - minor jeugdliteratuur en vertellen

Jeugdliteratuur en vertelde verhalen kunnen positief bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen, daarvan ben ik overtuigd. Ik was daarom blij verrast toen ik afgelopen voorjaar hoorde dat de pabo van de Hogeschool Leiden een minor wilde starten rondom vertellen en jeugdliteratuur, zodat ook aankomende leerkrachten kennis kunnen maken met de kracht van verhalen. De minor voor vierdejaars studenten is op 1 september daadwerkelijk van start gegaan. Ik sprak initiatiefneemster Marja van den Hurk - docent taalonderwijs en verhalen vertellen - om er meer over te weten te komen, en schreef onderstaand artikel voor de blog Klas van juf Linda.

Een verhaaltje voor het slapen gaan

Het merendeel van de Nederlandse ouders zal - net als ik - zijn kinderen voorlezen voor het slapen gaan. Het is een knus moment van saamhorigheid, waarbij je tegelijkertijd ook nog mooi de interesse voor lezen stimuleert bij je kinderen. Maar hoeveel ouders zouden hun kinderen een verhaaltje vertellen voor het slapen gaan - zonder boek, uit het hoofd dus?

De Amerikaanse beroepsverteller Sean Buvala heeft een boek geschreven over de positieve effecten van vertellen aan je kinderen en hoe je dat aan kunt pakken. Op de bijbehorende website staat een tiental YouTube filmpjes met basistips. Daarmee kun je gelijk aan de slag, ook als je het boek (nog) niet hebt gelezen.

Sean Buvala richt zich in zijn boek en instructievideo's specifiek op vaders, vandaar de titel DaddyTeller. Volgens hem hebben kinderen vaak minder emotionele binding met hun vader dan met hun moeder en hij ziet vertellen als de ideale manier om daar verandering in te brengen. Volgens mij zijn de meeste tips die hij geeft echter net zo goed van toepassing voor moeders, opa's en oma's, en ieder ander die de zorg heeft voor kinderen.
Zelfs professionals - leerkrachten en pedagogisch werkers - die met vertellen aan de slag willen, kunnen er hun profijt mee doen: ook in hun werkveld is emotionele betrokkenheid immers van belang en vertellen kan daar een rol bij spelen.

De tien tips van Sean Buvala in het kort (met links naar de Engelstalige videos):

1. Leg je boek neer en begin gewoon. Zelfs professionals zijn ooit eenvoudig begonnen om de kunst te leren.
2. Durf je kind aan te raken. Sla een arm om hem/haar heen, geef een aai of een kriebel. Lichaamscontact schept een band.
3. Stel open vragen over het verhaal. Dit stimuleert de taal-denkontwikkeling van je kind.
4. Wees niet bang om spannende verhalen te vertellen. Kinderen leren daardoor in veilige omgeving om te gaan met angst.
5. Oogcontact en fysieke nabijheid bevorderen het gevoel van saamhorigheid en liefde.
6. Een verhaal vertellen kan altijd en overal, niet alleen voor het slapen gaan!
7. Maak tijd voor je kind, ook al heb je het druk. De tijd die je geeft als ze klein zijn, vliegt voorbij en komt nooit meer terug.
8. Een verteld verhaal is iedere keer een avontuur. Ook al vertel je steeds hetzelfde verhaal, door bewuste of onbewuste variaties bijvoorbeeld ten gevolge van je eigen stemming is het toch steeds net anders en blijft het spannend. Dit houdt je kind alert.
9. Blijf jezelf. Je hoeft geen gekke bekken te trekken en stemmetjes te maken als dat niet bij je past. Als je je zeker genoeg voelt, kun je gaan experimenteren.
10. Geef je kind mooie herinneringen. Je kind zal zich later dingen over jou herinneren, die je zelf misschien onbetekenend vindt. Een verteld verhaal kan zo'n herinnering zijn.