woensdag 17 april 2013

Flanelbord maken: tips

In mijn vorige blog schreef ik hoe je het flanelbord kunt inzetten bij vertelactiviteiten met jonge kinderen. Een flanelbord is eenvoudig zelf te maken en hoeft niet veel te kosten. Het maken van viltfiguren voor bij de verhalen is ook niet echt moeilijk als je weet hoe je het moet aanpakken. Hieronder geef ik je een paar praktische tips.

Een flanelbord maken
Als je geen oud flanelbord meer hebt staan, moet je er een maken of kopen. Er zijn mooie viltborden in de handel, maar die zijn vrij prijzig. Zelf maken is gemakkelijk en is stukken goedkoper. Voor het bekleden kun je fleece-stof gebruiken, die je op de lapjesmarkt kunt krijgen voor een paar euro. Dat is goedkoper dan vilt. Voor de zekerheid wel even een stukje vilt meenemen om te kijken of het 'plakt'.
Voor de achterkant zijn er talloze mogelijkheden:
  • Een houten plaat in de gewenste maat. Niet de stof aan de achterkant vast met een tacker.
  • Karton. De stof kun je met duct-tape aan de achterkant vastplakken. Als je een dubbel bord maakt (zoals in deze engelstalige blog) kun je het rechtop neerzetten en het dichtgeklapt gebruiken om de plaatjes vlak op te bergen.
  • Heb je nog een vertelkastje staan? Dan kun je een bekleed stuk karton in het kastje schuiven en heb je een klein flaneltheatertje. 
  • Van een wissellijst maak je in een handomdraai een flanelbord.
  • Goedkoop en licht: bekleed een kant-en-klaar schildersdoek (voor een paar euro bij de Action) met stof door het aan de achterkant op de houten rand vast te nieten.
Wat heb je verder nodig? 
Voor de figuurtjes op het bord heb je vilt nodig. Dit kun je in lapjes van ca. 20x30cm bij een hobbywinkel kopen. Synthetisch vilt kost minder dan een euro per lapje, echt wollen vilt meer dan het dubbele. Voor een flanelbord is synthetisch vilt goed genoeg, al heb je wel iets minder keus in kleurtjes. (En het pluist ook iets meer als je plakband gebruikt - zie hieronder.)
Er is ook speciaal karton in de handel voor het gebruik op een flanelbord, maar daar heb ik zelf geen ervaring mee.

Naast vilt heb je het volgende nodig:
  • tekengerei en/of kopieerapparaat/printer
  • plakband
  • een scherpe, puntige schaar, bijvoorbeeld een borduurschaartje
  • knutsellijm voor meerdere kleuren vilt in één figuur
  • textielstift voor het tekenen van kleine details op het vilt
  • eventueel een nietmachine
Vilt knippen
Voor het maken van de viltfiguurtjes is wat handigheid vereist. Ik teken ze vaak zelf, maar als je dat niet kunt of wilt, kun je de plaatjes van het verhaal kopiëren of overtrekken uit het boek of op internet zoeken naar plaatjes. Vergroot of verklein ze tot het gewenste formaat.  Dan heb je een patroon op papier, maar hoe krijg je het dan op het vilt? Ik vind zelf de volgende werkwijze het prettigst:
  • Knip het patroon uit met een rand van een paar mm eromheen
  • Plak het patroon met plakband op het vilt. Zorg dat alle randen bedekt zijn met plakband. Plakband werkt beter dan spelden, omdat het papier en het vilt dan mooi vlak blijven.
  • Knip het papier en vilt samen uit. Let daarbij op dat geknipte delen niet verschuiven of dubbel vouwen (zo heb ik al eens mijn figuurtje doormidden geknipt).
  • Wanneer je een figuur met meerdere kleuren wilt, knip je een grote vorm en plak je de kleinere delen daar later op met een beetje (!) lijm.
  • Kleine details zijn moeilijk uit vilt te knippen en kun je makkelijk met een textielstift op het vilt tekenen.
In plaats van lijm en textielstift kun je natuurlijk ook de naaimachine gebruiken, maar ik heb even gekozen voor de makkelijke weg.

Tenslotte nog een tip voor als je meerdere keren dezelfde vorm moet uitknippen (bijvoorbeeld een nest met eieren of bloemen in verschillende kleuren): niet een paar lagen vilt in de benodigde kleuren op elkaar, plak het patroon op de bovenste laag en knip alle lagen in één keer uit. Dit gaat goed tot 3 à 4 lagen vilt, afhankelijk van de dikte en de gedetailleerdheid van het patroon.

En dan... het verhaal
In mijn volgende blog zal ik voorbeelden geven van verhalen die geschikt zijn om te vertellen met het flanelbord. En als je geabonneerd bent op mijn nieuwsbrief 'Babboes' Vertelidee', dan krijg je komende week een compleet boerderijverhaal in je mailbox, inclusief patronen voor het flanelbord! Ben je nog geen abonnee? Meld je dan nu aan met het formulier in de linkerkolom van dit blog, zodat je gelijk deze week aan de slag kunt met het flanelbord.