maandag 19 december 2016

Horror bij Van Gogh met het museumdobbelspel

Vorige keer beschreef ik een aanpak om bij schilderijen verhalen te verzinnen. Toevallig had mijn zoon van tien diezelfde week een studiedag en ging ik met hem naar het Kröller-Müllermuseum op de Hoge Veluwe. Bij de ingang kregen we gratis het 'museumdobbelspel': een uitgave van het Kröller-Müller om kinderen spelenderwijs gerichter naar schilderijen te laten kijken. Het bleek een prachtig middel om samen verhalen te verzinnen, en het is ook nog eens prima te gebruiken buiten het museum.

Het museumdobbelspel: doosje, dobbelsteen en vragenkaart

Het dobbelspel
Het museumdobbelspel is heel simpel. In een plat doosje zitten een dobbelsteen met 6 gekleurde symbolen en een kaart met vragen gerangschikt per kleur/symbool. Het doosje met het deksel eronder doet dienst als 'arena' om in te dobbelen.  In elke zaal die je in het museum betreedt, dobbel je en beantwoord je een vraag die hoort bij het gedobbelde symbool. De categorieën zijn:
  1. Denkend mannetje: Wat vind jij? - vragen die gaan over smaak en de emoties in een kunstwerk
  2. Droomwolkje: Stel je voor - vragen waarbij je moet verzinnen wat met/in het kunstwerk gebeurt
  3. Groep mensen: Doe je mee? - opdrachten waarbij je samen iets moet doen n.a.v. een kunstwerk, zoals uitbeelden of raden
  4. Vergrootglas: Speur je mee? - vragen die uitnodigen om nauwkeurig te kijken naar vormen,  kleuren e.d.
  5. Schilderijlijst: Zie je dat? - nog meer vragen die uitnodigen om goed te kijken, o.a. naar verschillen en overeenkomsten tussen de werken en naar de beschrijvingen
  6. Voetstappen - als je die gooit ga je naar de volgende zaal.
Lekker fantaseren
De vragen in de tweede en derde categorie waren bij ons favoriet: veel daarvan deden een appel op de eigen fantasie. Zoals: "Je hoort een toverspreuk en één van de schilderijen komt tot leven! Welk werk is dat en wat gebeurt er?' of "Stel je voor dat in één kunstwerk een geheime boodschap zit. Welk werk is dat en wat is de boodschap?" (beide uit de categorie 'stel je voor'). En uit de categorie 'Doe je mee?': "Kies een kunstwerk en bedenk om de beurt een geluid dat hierbij past." of "Kies een kunstwerk en bedenk samen een spannend verhaal. Jij bedenkt de eerste zin, de volgende de tweede, enzovoorts!"

Een wolf bij zonsondergang 
Deze laatste opdracht voerden wij uit bij het schilderij 'Populierenlaan bij zonsondergang' van Vincent van Gogh. Het resultaat was een kort maar nogal luguber verhaal, dat ongeveer zo ging:
Het was het begin van de avond. Een vrouw was op weg naar huis. Ze had de hele dag hard gewerkt. Plotseling hoorde ze een geluid uit de bosjes naast haar. Een wolf sprong tevoorschijn. Hij had rode ogen en blikkerende tanden. De vrouw gilde. De wolf at haar met huid en haar op.
Oog voor detail
Niet alleen de fantaseeropdrachten zijn leuk om te doen. De kijkopdrachten laten je vaak op een andere manier naar schilderijen kijken, waardoor details opvallen die je eerder nog niet had gezien. Als je verhalen wilt verzinnen bij schilderijen kan dit een goede voorbereiding zijn, die de sleutel is tot een originele invalshoek van je verhaal.

Ook bruikbaar buiten het museum
Op het doosje van het spel staat dat het bruikbaar is in elk kunstmuseum, maar volgens mij bewijst het ook zijn waarde buiten het museum. Ik kan me goed voorstellen dat ik het een keer in ga zetten bij een workshop verhalen verzinnen. Leerkrachten kunnen het op dezelfde manier gebruiken: om de fantasie te stimuleren bij een schrijfopdracht of in de les beeldende vorming. Schilderij op het digibord en dobbelen maar!

Scoor dat spel!
Dus mijn tip voor de kerstvakantie: breng een bezoek aan park de Hoge Veluwe en het Kröller Müllermuseum en scoor dat spel! Kinderen krijgen het gratis bij de entree en anders is het te koop voor €3,-. Als bonus heb je een heerlijk dagje uit.