maandag 13 januari 2014

Een goed begin

Mijn eerste werkweek van 2014 zit erop en wát een week was dat! Ik werd verrast met twee leuke opdrachten voor op (heel) korte termijn, we hebben knopen doorgehakt voor wereldverteldag, en in mijn mailbox vond ik een interessante uitnodiging voor samenwerking. Door zo'n begin krijg je er zin in.
Zo werkt dat ook bij verhalen. De eerste zin trekt lezer of luisteraar het verhaal in.  Het zorgt ervoor dat je in de 'flow' komt. Beginzinnen: het onderwerp voor mijn eerste blog van dit jaar.

Er was eens...
Voor een roman of een essay gelden andere regels dan voor sprookjes en volksverhalen. Ik vertel vooral de laatste twee en dan is het begin gemakkelijk. Zelfs de meeste kleuters weten hoe een sprookje begint:  "Er was eens..."
Het is voor iedereen herkenbaar. Hier begint het verhaal en het speelt zich af in een onbestemd verleden, op een onbekende plek. Het is duidelijk niet iets wat hier en nu écht kan gebeuren. Als het niet "Er was eens" is, dan was het in ieder geval lang geleden en ver hier vandaan.

Varianten
Er zijn eindeloos veel varianten op "er was eens" of "lang geleden". Het is leuk om ermee te spelen en zelf varianten erbij te bedenken. Ik som hieronder een aantal op, ter inspiratie. Waar ik het weet, heb ik de oorsprong vermeld. Sommige voorbeelden zijn algemeen in grote delen van de wereld.
  • Er was eens en er was eens niet... (uit een Russisch sprookje)
  • Er was ooit, of was er nooit...? Ja, er was eens... (Turks)
  • Er was eens, niet zo heel ver hier vandaan...
  • In oude tijden, toen wensen nog hielp... (Grimm, De Kikkerkoning)
  • Lang geleden, toen varkens een vork in hun achterste hadden en vroegen om opgegeten te worden... (via Dale Jarvis, Canada)
  • Lang geleden, toen de katten blaften en de honden miauwden...
  • Ooit, misschien heel lang geleden, misschien gisteren...
  • In de tijd dat er nog geen klokken waren en de mensen nog tijd hadden...
  • Ooit, toen de tijd nog niet oud genoeg was om geteld te worden... (Choctaw indianen)
  • Lang, heel lang geleden, toen de worst en het spek aan de zoldering hingen en de dieren nog wat te vertellen hadden... (Annie Makkink in 'Helden op Sokken').
  • Lang geleden, niemand weet precies hoe lang...
  • Lang, heel lang geleden, voordat jij geboren was, ja zelfs voordat je grootmoeder of overgrootmoeder geboren was... (Iers sprookje)
  • Lang geleden, toen de wereld nog jong was...
  • Eens, in de tijd dat er nog geen tijd was, in de dagen dat mijn moeder mijn dochter was en ik de moeder van mijn moeder... (uit een Turks sprookje)
  • Heel lang geleden, toen het gras zo hoog als de bomen groeide... (ook Turks)
  • In de tijd dat de dieren nog konden spreken...
  • Ver hier vandaan, over zeven zeeën en zeven bergen, leefde eens...
  • Lang geleden, toen de mensen nog geen radio en televisie hadden...
 Nog veel meer openingszinnen vind je op deze engelstalige pagina.

En dan verder...
Na die mooie beginzin gaat het natuurlijk verder. Dan komt het verhaal pas echt. Het kan nog alle kanten op gaan. Net zoals met dit jaar. Maar wat er ook gebeurt, ik hoop dat het in ieder geval eindigt met "ze leefden nog lang en gelukkig", ook voor iedereen die dit leest. Maak er een mooi jaar van!