maandag 9 april 2012

E is van Elfen

In de maand april neem ik deel aan de A to Z April challenge: iedere dag zal ik een stukje schrijven op mijn blog. Iedere dag een volgende letter,  met iedere dag een held uit een kinderboek of -verhaal, dat mij inspireert of geïnspireerd heeft.
E is van elfen, magisch en puur
Die verborgen leven in de natuur
Met elfen bedoel ik niet de schattige bloemenmeisjes van Cicely Mary Barker of figuurtjes à la Disney's Tinkerbel en ook niet de enigszins afstandelijke wezens uit Lord of the Rings. Bij elfen denk ik aan de geheimzinnige natuurwezens uit (onder andere) de Ierse volksoverlevering. Mensachtige wezens, die zich verbergen op afgelegen plekken en waar je maar beter respectvol over spreekt, ook al laten ze zich maar zelden zien. Want elfen zijn niet altijd vriendelijk, zoals de engelachtige figuurtjes uit bovengenoemde links, maar kunnen een mens overladen met rampspoed (ziekte, mislukte oogst) wanneer ze hem niet gunstig gezind zijn.

Mijn fascinatie voor elfen begon met een boek met Ierse sprookjes, waarin een variant stond op het verhaal dat ik vertelde bij mijn eindpresentatie aan de Nationale Vertelschool. In het verhaal raakt een bochelaar de bult op zijn schouders kwijt na een ontmoeting met magische wezens - elfen in de Ierse versie. Een andere bochelaar hoort hiervan, probeert op dezelfde manier zijn bochel kwijt te raken, en wordt voor zijn egoïsme genadeloos gestraft.
Ik ging op zoek naar de herkomst van het verhaal, vond online nog meer varianten en kocht enkele boeken met Ierse volksverhalen en sprookjes.

Een van die boekjes bevat de onbewerkte versies van verhalen die zijn verzameld aan het eind van de negentiende eeuw. Wat me opviel is hoe het geloof in "the little people" in die tijd was verweven met het leven van alledag. Elk geluk of misfortuin werd op een of andere manier wel in verband gebracht met de elfen. De verhalen ademen een sfeer van "doe maar gewoon, anders loopt het fout met je af" en respect voor de woonplaatsen van de elfen: de natuur.
Ik ben te nuchter om te "geloven" in elfen. Maar door deze oude volksverhalen zijn ze voor mij symbool gaan staan voor respectvol samenleven met de natuur. Doe je dat niet, dan zul je de consequenties daarvan voelen.

Onderstaand boek, waar het mee begon, is overigens nog steeds te koop. Een bijna 100 pagina's tellend, rijk geïllustreerd sprookjesboek, voor maar €6,90 op o.a. ramsj.nl . Om zelf van te genieten of om voor te lezen vanaf een jaar of acht (wel eerst even oefenen op de uitspraak van de Ierse namen met behulp van de lijst in het boek!).