maandag 23 januari 2012

Emojikapje

Ik ben verteller en hou van spelen met taal. Ik hou ook van technische snufjes en ben al een paar jaar de gelukkige eigenaar van een iPhone. Een enkele keer leidt dit tot interessante combinaties.

Vorige week zat ik na een geslaagd optreden te genieten van mijn boterham, terwijl ik op mijn telefoon Twitter en aanverwante zaken checkte. De gedachte kwam bij me op dat het misschien wel aardig was om één van mijn vrienden een verslagje te sturen van het verhaal dat ik net verteld had. Vervolgens bedacht een of andere kronkel in mijn brein dat ik dat ook best in 'emoji' kon doen. Emoji? Ja, emoji: dat is één van de toetsenbordopties in de instellingen van een iPhone en levert een uitgebreid palet van emoticons, ook wel bekend als smileys.

Mijn plan bleek minder simpel dan gedacht. Ondanks de enorme reeks van tekentjes in het emoji-palet, zijn de mogelijkheden toch beperkt. Er zijn maar heel weinig tekens die een handeling uitbeelden en heel veel die een persoon, gemoedstoestand of voorwerp laten zien. En dan is er wel een prinses, maar vervolgens weer geen koning of prins. Maar ik hou wel van een uitdaging en na een kwartiertje ploeteren had ik het sprookje van Bontepels (Grimm KHM 065) samengevat in een verzameling bonte plaatjes.

Bontepels is geen bekend sprookje en noch de geadresseerde, noch mijn volgers op Twitter herkenden het, behalve het feit dat de personages nog lang en gelukkig leefden - niet zo moeilijk, want zo gaat het negen van de tien keer. Ik had echter de smaak te pakken gekregen. Zou het met een bekend sprookje beter lukken?

Dezelfde avond nog produceerde ik onderstaand plaatje dat al snel door collega-verteller Esther Kornalijnslijper werd omgedoopt tot "Emojikapje":



En ja, het werd ook door anderen makkelijk herkend en van commentaar voorzien. Met name de vriendelijk kijkende wolf - je moet ook nooit op iemands gezicht afgaan, hè? - en de pullen bier aan het eind sprongen kennelijk in het oog.

Ik voelde me enigszins gevleid toen het plaatje vervolgens ook ontdekt werd door de wetenschap. Nou ja, een beetje dan: Theo Meder doet bij het gerenomeerde Meertensinstituut onderzoek naar structuren in volksverhalen en deelde mijn plaatje op Facebook, voorzien van commentaar over de visueel zichtbare patronen. Helemaal onbewust heb ik die patronen er spontaan ingebreid, goed hè?

Ik was zelf meer benieuwd of ook kinderen het verhaal zouden herkennen en deed de volgende ochtend bij het ontbijt mijn eigen onderzoekje. Zoon van vijf had even de hint van de titel nodig, maar kon vervolgens het verhaal aan de hand van de plaatjes prima navertellen. Zoon van acht had minder hulp nodig en herkende in één oogopslag Roodkapje. Tof.

Allemaal heel leuk, maar zou je met iets dergelijks ook nog iets nuttigs kunnen doen? Een collega noemde al dove of autistische luisteraars. Zelf dacht ik dat dit soort plaatjes kinderen kan helpen om de structuur te doorgronden en het verhaal makkelijker na te vertellen. Iemand nog andere suggesties?