woensdag 26 oktober 2011

Griezelen met Grimm

Aanstaande zaterdag vertel ik op het Sprookjesfestival in Arnhem het Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen. Niet "zomaar", maar met een doel. Hieronder kun je lezen wat de aanleiding was.

200 jaar Grimm

In 2012 is het 200 jaar geleden dat de gebroeders Grimm hun Kinder- und Hausmärchen publiceerden. In deze inmiddels wereldberoemde bundel staan vrijwel alle sprookjes waar velen van ons mee zijn opgegroeid: van Sneeuwwitje tot Assepoester, van Hans en Grietje tot Vrouw Holle. Daarnaast zijn er echter ook een heleboel sprookjes van Grimm die in de vergetelheid zijn geraakt. Daar zijn verhalen bij die inderdaad wat oubollig zijn of gewoon flauw, maar helaas ook juweeltjes die zich kunnen meten met de overbekende klassiekers. Veel verhalenvertellers zullen het komende jubileumjaar aangrijpen om die mooie vergeten sprookjes weer eens te laten horen.

Europees project
Tijdens de bijeenkomst van FEST (Federation for European StoryTelling) is afgelopen zomer het idee ontstaan om video-opnames te maken van alle 200 sprookjes van Grimm - bekend en onbekend, lang en kort - verteld door verhalenvertellers uit heel Europa. Fragmenten van deze vertellingen zullen verzameld worden op één website, die dan als bron van inspiratie kan dienen voor iedereen die geïnteresseerd is in de traditie van de mondelinge overlevering. De gebroeders Grimm hebben die sprookjes immers ook niet zelf bedacht, maar opgeschreven uit de mond van talloze vertellers.

1000 paar oren
Inmiddels is er een groep van Nederlandse vertellers - waaronder ondergetekende - die meedoet aan dit Europees initiatief. Vier van de tweehonderd titels zijn uitgekozen en zullen door ons uitgevoerd worden. Maar een verhaal instuderen om één keer voor een camera te vertellen... dat vonden we niet echt een uitdaging. Een verteld verhaal leeft door het publiek. Dus hebben we ons (op initiatief van de Vertelacademie) een tweede doel gesteld: voordat het Grimm-jaar begint willen we deze vier verhalen laten horen aan in totaal minstens 1000 paar oren!

Sprookjesfestival
Duizend toehoorders vinden is best een uitdaging, wanneer je bedenkt dat de meeste vertellers niet spelen voor theaterzalen met honderden stoelen, maar juist voor een klein publiek van rond de twintig mensen. Om de kans groter te maken dat we ons doel bereiken, hebben we contact gezocht met het Sprookjesfestival in Arnhem, dat deze week plaatsvindt. We hebben een plekje gekregen in het programma: twee weekends lang zijn er ieder uur verhalenvertellers te horen in Grand Café Mahler.
Aanstaande zaterdag, 29 oktober, is het mijn beurt, samen met vertelster Barbara de Vries. Om 11.00 uur, 13.00 uur en 15.00 uur vertel ik het verhaal van de jongen die erop uittrok om te leren griezelen. Een allesbehalve kinderachtig sprookje, dat niet misstaat in het weekend voor Halloween. Kom je ook griezelen in Arnhem?


The Tale of the Youth who set out to learn what fear was
Uit: Blue Fairy Book, Andrew Lang, 1889

UPDATE
Door ziekte kon Barbara niet vertellen, maar heb ik verteld met Giny Drent. Giny vertelde Het Winterkoninkje en de Beer en ik vertelde het verhaal van De jongen die erop uittrok om te leren griezelen, Vrouw Holle en De Kikkerkoning. We hebben daarmee gedurende dag aan ruim 100 paar oren een verhaal van Grimm laten horen.

vrijdag 14 oktober 2011

Tip: held voor ná de kinderboekenweek

Nog een dag en dan zit de kinderboekenweek er op. In de afgelopen week heb ik heel wat helden voorbij zien komen in de krant, op tv, op twitter en op de school van mijn kinderen. Eén held die ik zelf niet heb gezien, maar die vast wel ergens is opgedoken is Stach, uit de klassieker Koning van Katoren van Jan Terlouw.

Wist je dat er ook een prachtige vertelvoorstelling bestaat van dit verhaal? Topverteller Eric Borrias heeft het boek bewerkt tot een voorstelling van een uur, voor kinderen vanaf 7 jaar. In juni heb ik zelf een try-out voor deze voorstelling bijgewoond en was onder de indruk.
Eric Borrias is een bruisende verteller, die je in een overweldigend tempo het verhaal intrekt. Dit doet hij met zichtbaar plezier en met humor en - zoals naar mijn mening een goed verteller betaamd - met verrassend weinig hulpmiddelen.
Het verhaal van Koning van Katoren behoeft bijna geen toelichting. Het is nog steeds actueel: problemen als geluidsoverlast en luchtverontreiniging zijn helaas nog steeds aan de orde van de dag.

Meer informatie over voorstelling en boeking kun je vinden op de website van Eric Borrias.
Eric geeft echter ook regelmatig voorstellingen die publiek toegankelijk zijn.

De eerstvolgende mogelijkheid om hem te zien is op 19 oktober in Theater Camuz in Leidschendam. De voorstelling om 14.30 is uitverkocht, maar er is een extra voorstelling om 12.30 uur ingelast.
Daarnaast organiseert Eric zelf een voorstelling op 19 november in het Lingehuistheater in Geldermalsen. Aanvang 19.30 uur. Kaarten €7.= Reserveren via info@verhalenverteller.nl

Ga kijken! Dit is echt een verteller van wereldklasse met een prachtverhaal!

donderdag 6 oktober 2011

Ad hoc held in een kastje

Kinderboekenweek is weer in alle hevigheid losgebarsten, rondom het thema "Helden" deze keer. In tegenstelling tot voorgaande jaren laat ik het een beetje aan me voorbij gaan en heb ik geen "grote" voorstelling ingestudeerd. Er waren teveel andere dingen die mijn aandacht opeisten de afgelopen maanden.
Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan...

Toen ik afgelopen weekend een collega-verteller het verhaal van "Bang Mannetje" zag opvoeren - over een mannetje dat uiteindelijk een Best Wel Dapper Mannetje blijkt - begon het toch te kriebelen. Ik had nog een kort verhaal nodig voor een kleutergroep deze en komende week. En ik wist ook dat er vertelplaten waren van het prentenboek met deze titel.

Een telefoontje en een ritje naar Speelboek in Amersfoort waren voldoende: de platen waren op voorraad en ik kon aan de slag! Zorgen dat ik het verhaal in mijn hoofd kreeg, kijken hoe en aan welke kant ik de platen uit het kamishibai-kastje moet schuiven, oefenen voor de spiegel en een keer vertellen aan mijn eigen kinderen ("Hé, mijn juf is dat boek aan het voorlezen!") en vandaag was het zover: opvoeren voor een groepje kleuters.

Wat is die kamishibai toch een magisch ding! De spanning als dat deurtje opengaat... en bij elke volgende plaat is het weer spannend - veel meer dan bij een boek. Het is voor mij even wennen dat ik als verteller een nevengeschikte rol heb, naast de prenten: normaal moet ik zelf met enkel mijn woorden de verbeelding van de luisteraar op gang brengen. Maar aan de andere kant geeft kamishibai toch nog genoeg ruimte om het verhaal op eigen wijze invullen.
En als je nog niet zo'n ervaren verteller bent, of bang bent de draad van het verhaal kwijt te raken, dan kun je altijd nog even spieken op de achterkant van de laatste plaat, die de tekst laat zien van de afbeelding die de kinderen op dat moment zien.

Het verhaal van Bang Mannetje sluit perfect aan bij het thema van deze kinderboekenweek. De angsten van Bang Mannetje zijn voor kleuters herkenbaar (spoken onder het bed, overgeslagen worden), maar het verhaal is allesbehalve zoetsappig met onder andere een reusachtige mensenetende spin en rammelende geraamtes in de bomen. Toch wordt het nooit tè eng.
De sfeervolle illustraties met hun vele kleine details komen in een vertelkastje door het grote formaat nog meer tot hun recht dan in een boek.
Kortom, een aanrader voor een verrassende kinderboekenweekactiviteit!



Titel: Bang Mannetje
Geschreven door Mathilde Stein met illustraties van Mies van Hout
Uitgeverij Lemniscaat, 2009, ISBN
Verkrijgbaar bij de betere (kinder)boekhandel voor €24,95