vrijdag 28 januari 2011

NOT Impressie

Deze week is de tweejaarlijkse NOT (Nationale Onderwijs Tentoonstelling) - dé beurs voor onderwijzend Nederland. Hoewel ik zelf niet meer werkzaam ben als leerkracht, laat ik de kans niet onbenut om de beurs te bezoeken. Mijn hart ligt nog wel bij het onderwijs en bovendien zijn mijn meeste klanten scholen: altijd goed om bij te blijven over nieuwe ontwikkelingen. Dus gisteren ging het op naar Utrecht!

Druk, druk, druk!
Wanneer je in Utrecht het Centraal Station uitloopt, kun je de NOT eigenlijk niet missen. Drommen mensen lopen in de richting van de Jaarbeurs en nog in de gang van Hoog Catharijne krijg je door Kennisnet al een tas in je handen gedrukt, zodat je straks je oogst ergens kwijt kunt.
Verder is het een kwestie van de stroom volgen, in de rij bij de garderobe, in de rij bij de ingang (waar je nog een tas - maar dan leuker - krijgt aangereikt door de firma Zwijsen) en je bent binnen.

Technische hoogstandjes

Het eerste wat opvalt is de centrale plek die techniek inneemt op de beurs. Eerst is er in het midden van de tentoonstelling een hele hal (9) gewijd aan leren en onderwijzen met IT, maar ook in de andere hallen komen computers en digitale schoolborden voortdurend terug. Waren twee jaar geleden digibord en smartboard nog dé publiekstrekkers, nu zijn ze op veel scholen al gemeengoed en zijn de educatieve uitgeverijen aan de beurt met hun toepassingen voor deze borden.
Daarnaast zie je steeds meer websites met extra informatie of oefenmateriaal, als aanvulling op papieren methodes of tijdschriften. Echt verrassend is het naar mijn mening echter niet.

Ik heb lang niet alles gezien, maar er was toch één voorbeeld van computergebruik dat ik wel innovatief vond. (Helaas ben ik de naam van het spel vergeten en heb ik geen folder meegenomen - stom!)
De computer zit verwerkt in een paar centimeter dik speelbord dat je op tafel kan leggen. Voor het uitvoeren van de opdrachten moet je blokjes op het oppervlak van het bord leggen dat ze kan "voelen". Standaard zitten er drie spellen bij, maar inmiddels zijn er ook uitbreidingen van educatieve uitgevers in de maak: je legt een doorzichtige speelplaat op het bord en het apparaat herkent automatisch welk spel het is en begint met geven van instructies.

Terug naar de basis
Het is mooi hoe nieuwe technologie het werk van leerkrachten kan ondersteunen. Computers bieden eindeloos veel mogelijkheden voor onderwijs op maat door middel van extra lesstof of extra oefenstof. Toch vind ik het op de een of andere manier bevreemdend, wanneer ik op de NOT die massale aandacht voor technologie zie. De beste basis voor leren blijft fysiek handelen en menselijke interactie en het lijkt wel of leerkrachten daar steeds minder tijd voor hebben. Er lijkt überhaupt een gebrek aan tijd te zijn, want vrijwel alles wordt aangeprezen met een slogan in de trant van: "Weinig voorbereiding voor de leerkracht!".

Babboes' favoriet:
Gelukkig zijn er op de NOT tussen alle digitale en gedrukte informatie ook nog leuke tastbare dingen te vinden. Mijn favorieten na uren slenteren:

Voor midden- en bovenbouw:
Het klaverbord ontwikkeld door leuke-les.nl (wat mij betreft de hoofdprijs voor leuke bedrijfsnaam trouwens)
Met KlaverBord combineert u een klassiek gezelschapsspel met het leren van lesstof. Door te lopen met de pion komen leerlingen opdrachten tegen en moeten zij vragen beantwoorden. De leerling die dit als beste doet, wint.
Je kunt zelf voor ieder gewenst onderwerp een vragensetje maken om het spel te spelen.

Voor peuters en kleuters:
Wielen voor dozen van speelgoedleverancier joePPie

Met "Wielen voor Dozen " maak je van ieder oude doos een prachtige auto, trein of kar. De set bestaat uit 4 stevige kunststof wielen met daarbij een unieke, eenvoudige besvestigingsset, waarmee je de wielen op een doos kan monteren. Er zit ook nog een trekkoord bij, die je met een zelfde systeem aan je voeruig kunt monteren. De wielen zijn telkens opnieuw te gebruiken.

Dat lijkt me gegarandeerde knutsel- en speelpret!

En wat ik als verhalenverteller heb opgestoken op de NOT? Daarover vertel ik binnenkort meer!

zondag 23 januari 2011

Filosoferen over verhalen

Verhalen zijn van alle tijden en zijn van oudsher ook een middel om te leren. In veel verhalen - zeker in oude volksverhalen - ligt oeroude wijsheid opgeslagen: soms heel expliciet in de vorm van een moraliserende boodschap aan het eind, maar vaak ook minder onopvallend. Onbewust pikken we die boodschap vaak toch wel op.

Je kunt er, met name in het onderwijs, voor kiezen om bewust stil te staan bij de boodschap van een verhaal dat je voorleest of vertelt. Je kunt met kinderen verder praten over de gebeurtenissen en filosoferen hoe zij het zouden hebben aangepakt in een vergelijkbare situatie.

Wil je graag vaker met kinderen aan de hand van verhalen filosoferen? Dan is de Verhalenmail van "Zin in verhalen" een aanrader. Iedere maand krijg je een kort verhaal (meestal één voor de middenbouw en één voor de bovenbouw) met bijbehorend "praatpapier" - suggesties voor een vervolggesprek met leerlingen - gratis per mail toegestuurd. Het praatpapier is zichtbaar met zorg geschreven: er wordt verwezen naar kerndoelen die aansluiten bij het thema en er staan veel voorbeeldvragen en aanvullende suggesties in.
Op de website Zin in Verhalen kun je je abonneren op de verhalenmail en voorbeelden van verhalen bekijken en downloaden.

Maar er is meer! Recent is een verzameling van al eerder gepubliceerde verhalen van Zin in Verhalen in boekvorm verschenen, onder de titel "Filosoferen met kinderen". Het boek bevat 40 verhalen met bijbehorend praatpapier.
De verhalen nodigen uit om te filosoferen met kinderen.
Ze vertellen met ernst en humor over de grote waarden in het leven. De oorsprong van de verhalen is te vinden in alle culturen; ze behandelen universele thema‚s, zoals geluk, liefde, vriendschap, vrede, vrijheid, respect en gelijkheid.

Elk verhaal is voorzien van een praatpapier waarin de kerngedachte, de kernwaarden en de onderliggende thema‚s zijn uitgewerkt. Samen met een aantal open vragen maken de praatpapieren het beleven van het verhaal nog intenser. De open vragen bevorderen kinderen tot zelf denken, eigen vragen stellen en het vinden van eigen antwoorden.

Kortom, een boek met verhalen die helpen bij groeien en wijzer worden. Dit boek is voor mensen uit het onderwijs, de jeugdhulpverlening, voor ouders, of anderen die met kinderen werken.
Een aanrader voor wie meer wil met verhalen. Je kunt het boek voor €14,50 bestellen in de webwinkel van Zin in Verhalen.

zondag 16 januari 2011

Nationale Voorleesdagen 2011

De Nationale Voorleesdagen
Komende woensdag beginnen de jaarlijks terugkerende Nationale Voorleesdagen. Dit is een soort Kinderboekenweek voor baby's, peuters en kleuters. Doelstelling is het voorlezen aan kinderen die zelf nog niet kunnen lezen te bevorderen.

De Nationale Voorleesdagen vinden plaats van 19 tot 29 januari 2011 en worden traditioneel geopend met het Voorleesontbijt, waarbij bekende en onbekende Nederlanders gaan voorlezen in scholen en kinderopvang. Dit jaar zijn daarbij onder anderen Job Cohen, Jan en Youri Mulder en prinses Laurentien van de partij.

Meer informatie over de voorleesdagen vind je op de speciale website en op de site van het CPNB

Prentenboeken Top Tien
Voor de Nationale Voorleesdagen wordt een top tien van recente prentenboeken samengesteld door een jury van jeugdbibliothecarissen. Deze boeken zijn geschikt om interactief voor te lezen aan peuters of kleuters en staan centraal bij veel van de activiteiten in bibliotheek, boekwinkel en kinderopvang tijdens de voorleesdagen.
De complete lijst kun je bekijken op de website van de Nationale Voorleesdagen.

Fiet wil rennen
Eén van de boeken uit de top tien is gekozen tot Prentenboek van het Jaar. Dit jaar is dit Fiet wil rennen van Bibi Dumon Tak en Noëlle Smit.
Fiet houdt van rennen.
Het liefst rent hij de hele dag.
Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat.
Zelfs als het regent rent Fiet.
De regen klettert dan zo lekker tegen zijn kop.
Vooral als hij hard gaat.
Maar vandaag gaat Fiet niet hard.
Hij staat zelfs bijna stil.
Het waait.
Het waait verschrikkelijk.
Maar Fiet moet en zal rennen!

Vanaf 19 januari is voor slechts €5,= een speciale mini-editie van het boek verkrijgbaar bij de boekhandel, inclusief een DVD waarop het verhaal bij bewegende beelden verteld wordt.

Lessuggesties
Speciaal voor de Nationale Voorleesdagen ontwikkelde het Expertisecentrum taal, onderwijs en communicatie (Etoc) van de Universiteit Groningen een lesbrief bij Fiet wil rennen. Deze kun je gratis downloaden op de website van het Etoc. Ook de lesbrieven van voorgaande jaren zijn daar nog voor download beschikbaar.