woensdag 1 december 2010

Sinterklaas in een kastje

Wanneer je in Nederland bent geboren en opgroeit, krijg je alle rituelen rondom Sinterklaas met de paplepel bijgebracht. Maar heel anders is het, wanneer je als kind pas in Nederland komt wonen en in december plotseling geconfronteerd wordt met zwartgeschminkte volwassenen in apenpakjes en een man met nepbaard en jurk. En dan hebben we het nog niet eens over de rare gewoonte om schoenen met een wortel erin bij de kachel te zetten.

Zo vergaat het bijvoorbeeld kinderen van asielzoekers. Dat was reden voor de Stichting Gastvrij Amersfoort om voor de kinderen van Openbare Basisschool de Wiekslag, die pas een paar maanden in Nederland zijn, een speciale middag te organiseren met Sinterklaasactiviteiten. De kinderen werden daarbij vergezeld door Nederlandse maatjes van de School op de Berg uit Amersfoort.
Babboes was gevraagd om op deze middag een workshop of kleine voorstelling te geven.

Vol enthousiasme zei ik "Ja!" tegen de opdracht: na jarenlang les te hebben gegeven aan buitenlandse kinderen kon ik gewoon niet weigeren. Leuk! Maar... wel moeilijk...
Want wat voor verhaal ga je in hemelsnaam vertellen aan een groep kinderen die in leeftijd varieert van 4 tot 12 en waarvan bovendien een derde het Nederlands amper machtig is?

Na veel gepieker besloot ik maar zelf een verhaal te schrijven, waarvan de thematiek zich beperkte tot de "core business" van het Sinterklaasgebeuren: pieten, Sinterklaas, paard, pepernoten en cadeautjes. Maar daarmee was ik er nog niet. Om het voor de minder taalvaardige kinderen wat makkelijker te maken moest er ook iets van beeld bij...

Ik besloot de gok te wagen en eindelijk eens werk te maken van een idee dat al langer door mijn hoofd speelde: kamishibai.
Kamishibai is een verteltechniek uit Japan, waarbij een kastje gebruikt wordt om bij het verhaal behorende afbeeldingen te laten zien. Het heeft wel iets weg van een kleine poppenkast, maar dan niet met poppen, maar met plaatjes. (Het woord "kamishibai" betekent "papieren theater".) Tijdens het vertellen wordt regelmatig de afbeelding uit het kastje geschoven, zodat de volgende tevoorschijn komt. Door dit met een bepaalde beweging of snelheid te doen, kun je nog extra effect aan het verhaal toevoegen.

Voor de verandering was ik de afgelopen weken dus niet bezig met woorden, maar met het maken van beelden: letterlijk. Bij mijn Sinterklaasverhaal heb ik zeven tekeningen op A3 formaat gemaakt. Dat was een hele klus, maar het resultaat mag er zijn. Sterker nog: het resultaat was verbluffend.
Het is verbazingwekkend om te zien hoe dat kleine kastje de aandacht van het publiek naar zich toe trekt. Ik heb zelden meegemaakt dat kinderen, klein en groot, én volwassenen zo ademloos hebben zitten luisteren. Het was pure magie.

Al met al is het veel werk geweest - veel meer dan verantwoord voor een éénmalig optreden - maar de ervaring was geweldig. Ik ga het vertelkastje beslist vaker gebruiken.
En wat het verhaal en de tekeningen betreft: verschillende mensen hebben al gezegd dat ik ermee naar een uitgever moet stappen. Dat was helemaal niet mijn bedoeling, maar wie weet bedenk ik me nog...