vrijdag 29 oktober 2010

Lekker griezelen!

Het was even doorzetten, maar ik heb de nieuwsbrief voor oktober nog net op tijd voor Halloween klaar. Deze keer toepasselijk met een griezelverhaal! Ja hoor, het is geschikt voor jonge kinderen: daar kun je meer over lezen in de nieuwsbrief zelf. Veel griezelplezier!



(bron afbeelding: Wikimedia)

dinsdag 19 oktober 2010

Beestachtige boekjes

Je hebt ze misschien zelf vroeger gelezen: de Gouden Boekjes. De bekende boekjes met een gouden rug, een kartonnen kaft en dun papier zijn oorspronkelijk afkomstig uit de Verenigde Staten. In 1953 verscheen het eerste Gouden Boekje in Nederland, over Pietepaf het circushondje. De serie boekjes is vertaald door gerenomeerde Nederlandse kinderboekenschrijvers, zoals Annie M.G. Schmidt en Han G. Hoekstra en is nog steeds verkrijgbaar in de boekhandel.

Kasteel Groeneveld in Baarn heeft in samenwerking met Uitgeverij Rubenstein een selectie gemaakt van Gouden Boekjes waarin dieren een hoofdrol spelen en heeft daarvan een tentoonstelling samengesteld onder de titel "Gouden Boekjes Beestenboel". De tentoonstelling is afgelopen weekend geopend en te bezoeken tot eind februari 2011.

De tentoonstelling is bedoeld voor het hele gezin. Kinderen kunnen rondspeuren met behulp van de krant van Krantenpoes en op bezoek gaan bij dieren uit de boekjes.

De entree is slechts 4 euro voor volwassenen, 2 euro voor kinderen en met een museumjaarkaart gratis. Meer informatie over openingstijden en bereikbaarheid vind je op de website van Kasteel Groeneveld.

woensdag 13 oktober 2010

Op zoek naar Susanna

Meestal bestaat mijn publiek uit (jonge) kinderen en vaak vertel ik sprookjes en volksverhalen. Maar soms loopt het anders. Vorige week bijvoorbeeld, mocht ik optreden voor een zeer gemêleerd gezelschap in het Bijbels Museum in Amsterdam.

Aanleiding was de expositie "Wonder boven wonder" die op 2 oktober jongstleden is geopend. De tentoonstelling laat bijbelverhalen zien door de ogen van kunstenaars met een verstandelijke beperking. Alle meewerkende kunstenaars zijn werkzaam in het atelier Jans Pakhuys van zorgorganisatie Amerpoort in Amersfoort.

Op 6 oktober organiseerde de Stichting Gastvrij uit Amersfoort een ontmoeting tussen scholieren - in het kader van hun maatschappelijke stage - en volwassenen van verschillende gezindten, waarbij de tentoonstelling een centrale rol speelde.
Aan het eind van de ochtend vertrok een bus met de deelnemers naar Amsterdam, waar ze een uitgebreide rondleiding langs de schilderijen kregen. Daarna was het mijn taak om het verhaal bij twee van de werken te vertellen en tot slot hadden we - terug in Amersfoort - een discussie over geloof en religie, onder het genot van een heerlijke maaltijd in de Onthaasting .
De dag was een interessante ervaring in verschillende opzichten.

Ik moet erkennen dat ik weinig "kennis" heb van mensen met een verstandelijke beperking: het is simpelweg altijd iets geweest dat zich ver van mijn bed afspeelde. Misschien wel daarom vond ik het buitengewoon boeiend om van de gids de persoonlijke verhalen te horen over een aantal van de kunstenaars: hun gewoontes, hun typische trekjes en hoe dat zijn weerslag had op hun kunstwerken. Een aantal van de kunstwerken in de expositie sprak me zeer aan, bijvoorbeeld door het krachtige kleurgebruik of doordat ze - heel intrigerend - helemaal volgekrabbeld waren met woorden en zinnen: de gedachtenstroom van de maker.

Daarnaast moet ik erkennen dat ik maar weinig kennis heb van de bijbel. Ik ben weliswaar in het oer-katholieke Zuid-Limburg opgegroeid en heb zelfs nog les gehad van de paters op de middelbare school, maar in de afgelopen 20 jaar is van mijn godsdienstige kennis heel veel heel erg diep weggezakt. Het aannemen van een opdracht om bijbelverhalen te vertellen was dus wel een uitdaging. Het werd nog wat spannender toen bleek dat onder mijn toehoorders behoorlijk wat mensen zouden zijn die aanzienlijk meer over de bijbel en haar verhalen weten dan ik!

Met de lijst van tentoongestelde schilderijen, mijn kersverse bijbel in de nieuwe vertaling en de bijbel online (de laatste is erg handig in verband met de zoekfunctie) ging ik aan de slag. Er was me gevraagd om twee verhalen uit het Oude Testament uit te kiezen. Sommige daarvan zijn overbekend en ik dacht dat daar als verhalenverteller niet veel eer aan te behalen zou zijn. Bovendien wilde ik graag een verhaal met een kop en een staart, een begin en een eind en een ontwikkeling - liefst een beetje spannend - daar tussenin. Uiteindelijk viel mijn keuze op Jona en de vis (en de rest van het boek Jona erbij) en Susanna in bad (uit ToevDaniël).

Het verhaal van Susanna was gelijk mijn favoriet: een mooi afgerond verhaal met de nodige intrige - inclusief sex en verraad! Wat wil je nog meer als verteller? Maar toen ik het wilde gaan instuderen kwam ik er tot mijn verbazing achter dat het niet in mijn spiksplinternieuwe bijbel stond. Hoe kan dat nou?!
De kneep zat hem in het woord "toev" - toevoegingen. Wat onderzoek op het wereldwijde web leerde me dat een aantal verhalen van oudsher wel wordt opgenomen in de katholieke bijbel, maar niet in de protestantse. Een medewerkster van het Bijbels Museum bevestigde dit en vertelde me bovendien dat dit de zogeheten deutero-canonieke of apocriefe boeken zijn. Tja, die woorden had ik wel ooit eerder gehoord, maar nooit geweten wat het inhield.

Weer wat geleerd dus. En ik was niet de enige. Na mijn vertelling van Susanna sprak één van de aanwezigen mij aan en vertelde me dat hij - in tegenstelling tot mij - vrij goed op de hoogte was van wat er in de bijbel staat geschreven. Hij moest echter tot zijn eigen verbazing bekennen dat hij het verhaal van Susanna niet kende, hoewel de titel hem bekend voorkwam. Ik vond het toch wel enigszins amusant dat ik - als leek op dit gebied - vervolgens kon vertellen hoe de vork in de steel zat.

En mocht je jezelf nu ook afvragen óf en waarvan je het verhaal kent: het beeld van de "kuise Susanna" of "Susanna en de oudsten" is door de eeuwen heen ook een populair thema geweest voor vele schilders, waaronder Rembrandt en Rubens.

(Peter Paul Rubens: Susanna en de oudsten - 1607)

maandag 4 oktober 2010

Kinderboekenweek 2010

Aanstaande woensdag begint officieel de kinderboekenweek van 2010, met als thema "De grote tekententoonstelling - beeldtaal in kinderboeken".
Als verteller heb ik even zitten worstelen met dit thema: ik doe immers niets met illustraties. Of toch wel? Ik zeg het zelf in één van mijn folders: " vertellen is schilderen met woorden". Het beeld dat ik maak is niet voor iedereen hetzelfde, maar wel voor iedereen zichtbaar in zijn eigen hoofd!
Daarom heb ik net als andere jaren een programma voor de kinderboekenweek in elkaar gezet en daarbij lessuggesties geschreven rondom het uitbeelden van wat je gehoord hebt en het verwoorden van beelden in je hoofd.

Vandaag was voor mij de aftrap in Utrecht. Aan midden- en bovenbouwgroepen vertelde ik "Spikkeltje" van Annie M.G. Schmidt, en in de kleutergroepen heb ik de kinderen verwonderd met een klein knipverhaaltje. (Commentaar van één van de kleuters: "Dat heb je niet geknipt. Dat heb je getoverd!")

Voor mij is de kop eraf, maar de officiële kinderboekenweek moet nog beginnen, met de bekendmaking van de winnaar van de Gouden Griffel op het boekenbal morgenavond. Net als voorgaande jaren is er weer een geheimzinnig filmpje gemaakt over de uitslag. Het schijnt dat - hoe toepasselijk - het meisje van de Nachtwacht van Rembrandt er meer van af weet!

De namen van de winnaar van de Zilveren Griffel en de Zilveren en Gouden Penseel vind je onder het filmpje. Meer informatie over de kinderboekenweek vind je op de officiële kinderboekenweek-site.



De Zilveren Griffels 2010

Categorie tot zes jaar
Fiet wil rennen van Bibi Dumon Tak
Aadje Piraat van Marjet Huiberts

Categorie vanaf zes jaar
Hoe het varken aan zijn krulstaart kwam van Gerda Dendooven
Voordat jij er was van Daan Remmerts de Vries

Categorie vanaf negen jaar
Ziek van Gideon Samson
Tiffany Dop van Tjibbe Veldkamp

Informatief
Wild verliefd van Ditte Merle
De parel en de draak van Liebeth Ruben en Babette van Ogtrop

Poëzie
Hou van mij van Ted van Lieshout
Fluit zoals je bent van Edward van de Vendel (samenstelling)


De Gouden Penseel 2010

De boomhut van Marije en Ronald Tolman

Zilveren Penselen 2010

Fluit zoals je bent van Carll Cneut (samenstelling Edward van de Vendel)
Een wel heel bijzondere kerst van Geert Vervaeke (tekst: Kristien In-'t-Veld)